Thursday, 09 września 2010 r. , ::  Strona główna    Mapa serwisu    Info    Kontakt     ::  
  :: Artykuły :: Ciekawostki :: Klucze :: Galeria zdjęć :: Sondy :: Linki :: Księga gości :: Forum :: Gadżety

Tu jesteś:  Strona główna >> Artykuły >> 6 nóg >> Ewolucja i systematyka >> Charakterystyki rzędów >>

 



achlarzoskrzydłe Strepsiptera


Rząd obejmujący 250 gatunków. Polska nazwa nawiązuje do skrzydeł samców, które w stane spoczynku są złożone wachlarzowato. Nazwa łacińska wskazuje na skręcenie skrzydeł. W rzeczywistości skręcenie pzrednich, uwstecznionych skrzydeł nie jest cechą istotną, a występuje jedynie w zbiorach entomologicznych i jest efektem ich wysuszenia.
Przednie skrzydła zredukowane są do przezmianek, służą jako narządy czucia regulujące podczas lotu tempo ruchu tylnych skrzydeł.


Zakres występowania rodzin
Rodzina/Obszarpale- arktycznyafro- tropikalnyaustralijskiorientalnyneotropikalnynearktyczny
Mengenillidae++++--
Corioxenidae++++++
Halictophagidae++++++
Halictophagidae++++++
Myrmecolacidae++++++
Stylopidae++++++
Bohartillidae----+-
Callipharixenidae---+--





Samiec Xenos vesparum

Samice są zupelnie niepodobne do samców. Pędzą, podobnie jak larwy, zazwyczaj pasożytniczy tryb życia w odwłokach innych owadów, najczęściej błonkówek. Mają one białe, workowate ciało, pozbawione skrzydeł i odnóży, głowę zrośniętą z tułowiem, która wraz z nim tworzy jakby głowotułów. Dlatego pokrój ciała nie przypomina w ogóle owada. Również narządy wewnętrzne są uwstecznione: brak jajników oraz jajowodów, a przewód pokarmowy jest zredukowany. Jaja wytwarzane są z komórek rozsypanych w dwłoku. Odmienność budowy samic to zjawisko neotenii.

Samice (na zdjęciu Mengenilla chobauti)nie osiągają postaci dorosłej, pozostają w ostatnim stadium larwalnym, w którym osiągają zdolność rozrodu. Wachlarzoskrzydłe są więc przykładem krańcowo rozwiniętego dymorfizmu płciowego.

Samce posiadają wielkie oczy oraz wieloczłonowe czułki jest to związane z faktem, że bardzo ważny jest dla nich zmysł węchu - umożliwia im odnalezienie samic ukrytych w ciele żywiciela. Samice wabią partnerów za pomocą feromonów wytwarzanych w gruczołach Nasonowa.

Życie postaci dorosłych ogranicza sie do czynności związanych z rozrodem. Samiec nakłuwa odwłok żywiciela samicy swym narządem kopulacyjnym, po czym wprowadza nasienie wprost do jej jamy ciała.
Samice niektórych gatunków co prawda opuszczają ciało żywiciewla i prowadzą swobodny tryb życia, jednak i ich odwłok samiec przebija w dowolnym miejscu i wprowadza nasienie.



Samiec Mengea tertiaria zatopiony w bałtyckim bursztynie

Niejednokrotnie obserwuje się u wachlarzoskrzydłych zjawisko poliembrionii: zapłodnione jajo rozpada się na kilkadziesiąt fragmentów i z każdego rozwija się larwa. Inne gatunki są wyłącznie partenogenetyczne, a samce w ogóle nie istnieją, u części (np. Eoxenos laboulbenei) dzieworództwo występuje obok normalnego rozrodu płciowego. Larwy partenogenetyczne pozostają w osłonach, nie pobierają pokarmu, ale żyją i rodzą larwy przez wiele miesięcy. Żyworodność jest cechą wszystkich gatunków tego rzędu. U wolnożujących samic (Mengeidae) larwy wychodzą przez otwór płciowy, u nieopuszczających ciała (Stylopidae) żywiciela brak takiego otworu. Larwy zbierają się w specjalnym kanale, zamkniętym od zewnątrz błoną, która w pewnym momencie pęka. Ponieważ przednia część samicy wystaje na zewnątrz żywiciela, larwy mogą się wydostać szczeliną pomiędzy nim a samicą.

Larwy są maleńkie, nie przekraczają 0,25 mm długości, mają trzy pary nóg, narządy gębowe oraz oczy i sczecinki na końcu odwłoka. szczecinki umożliwiają im wykonywanie skoków na odległość przekraczającą 10 mm. Wraz z pyłkiem (jeśli żywicielem jest np. pszczoła) dostają się do gniazd i wgryzają w larwy. W ciele jednego żywiciela rozwija się od jednej do kilkunastu osobników. Żywicielami są pszczoły, rzadziej piewikowate, pluskwiaki różnoskrzydłe oraz szarańczaki. Larwy z rodziny Mengeidae pasożytują na owadach bezskrzydłych żyjących w gniazdach afrykańskich mrówek.
Zazwyczaj żywiciele nie giną na skutek działaności wachlarzoskrzydłych (choć czasem ich następuje śmierć jeszcze przed zakończeniem rozwoju pasożyta), jednak znacznie ograniczają rozrodzczość.

Samce są bardzo ruchliwe, nawet w stanie spoczynku poruszają skrzydłami, nie żyją zazwyczaj dłużej niż jeden dzień. Są to owady małe, długość ciała nie przekracza na ogół kilku milimetrów. Wieksze rozmiary osiągają gatunki pasożytujące na tropikalnych szarańczakach.

Przypuszcza się, że są blisko spokrewnione z chrząszczami.


Skojarzone artykuły
Owady uskrzydlone (Pterygota) >>>
Rozród >>>
Rozwój >>>
Systematyka >>>
Dymorfizm płciowy: wachlarzoskrzydłe >>>


Witryny o podobnej tematyce
Strepsiptera>>> języki/i: EN, odwiedzane 944 razy
Strepsiptera.com>>> języki/i: EN, odwiedzane 1201 razy
Zgłoś stronę >>>


---
./Redan
Utworzono: 2002-07-12, ostatnia modyfikacja: 2003-01-31, 25906 odsłon.



Poleć stronę
e-mail nadawcy:
e-mail adresata:




Wyszukiwanie
Szukana fraza:

Więcej >>>

Głosowanie
Czy planując wakacyjne wojaże bierzesz pod uwagę swoje zainteresowania owadami?

tak
nie
Top 10
Owady eusocjalne ...>>>
Anatomia ...>>>
Jak hodować patyczaki? ...>>>
Owady chronione - rozporządzenie ...>>>
Chrząszcze Coleoptera ...>>>
Znaczenie owadów ...>>>
Turkuć podjadek Gryllotalpa gryllotalpa ...>>>
Morfologia ...>>>
Układ systematyczny owadów - przykład 1 ...>>>
Gatunki owadów objęte ochroną ścisłą ...>>>


Lista artykułów:
Pokaż:

Wydruk
Wersja do druku





Powrót