Są to owady duże i średniej wielkości, o wydłużonym ciele, najczęściej mniej lub bardziej owłosionym. Cechą charakterystyczną tej rodziny jest obecność długich czułków. Mogą one być: szczeciniaste, nitkowate lub paciorkowate. Są z reguły 11 - członowe, rzadziej 12 - członowe. Czułki sięgają zwykle poza połowę długości ciała. Sporadycznie spotykane są krótkie czułki, np. kłopotek czarny - Spondylis buprestoides L.
Przedplecze po bokach zaokrąglone, lub też posiada guzy czy kolce. Pokrywy wydłużone (wyjątkowo skrócone np. kurtek mniejszy - Molorchus minor L., kusokrywka - Necydalis major L.), gładkie lub żeberkowane, ciemno zabarwione, pokryte włoskami albo łuseczkami, tworzącymi charakterystyczne rysunki. Stopy 5 - członowe, przy czym 4 człon silnie zredukowany. Trzeci człon stóp płatowaty, sercowato wykrojony.

Larwy są białawe lub żółtawe, wydłużone, lekko grzbieto-brzusznie spłaszczone, o najszerszym przedtułowiu i zesklerotyzowanym przedpleczu. Budowa larw jest ważną cechą taksonomiczną, z tego wgl. kózkowate podzielono na 4 podrodziny:

• Cerambycinae - kózki; głowa szersza niż dłuższa, żuwaczki krótkie trapezoidalne, występują z nielicznymi wyjątkami 3 pary nóg słabo lub dobrze rozwiniętych.
• Prioninae - dyląże; głowa nieznacznie szersza w stosunku do jej długości, skośnie położona do osi ciała, żuwaczki klinowate, 3 pary krótkich nóg wyraźnie widocznych. Obie części puszki głowowej, w przedniej części zrośnięte, a w tylnej rozdzielone.
• Lepturinae - zmorszniki; głowa szeroka, obie jej części są rozdzielone na całej długości i w tylnej części na boki, nogi wyraźne.
• Lamiinae - zgrzypiki; głowa podłużna (dłuższa niż szersza), żuwaczki dość długie, nóg brak.