Małe i średniej wielkości chrząszcze o głowie wydłużonej w charakterystyczny ryjek, zakończony gryzącymi narządami gębowymi. Długość ryjka jest różna: czasami jest krótki i szeroki, czasami cienki i bardzo długi; wiele gatunków chowa go w bruzdę na przedpiersiu. Czułki kolankowato zgięte (zieleńczyki i pędrusie posiadają proste), zakończone buławką. Nogi krępe, u nielicznych gatunków skoczne. Pokrywy, a także nie zakryte części ciała nagie lub pokryte różnobarwnymi włoskami (owłosione) tworzącymi określone wzory. U niektórych gatunków barwa jest wynikiem pokrycia ciała przez specjalną wydzielinę. Samce są zwykle nieco mniejsze od samic oraz o krótszym i bardziej urzeźbionym ryjku.

Larwy beznogie, białawe, zwykle łukowato wygięte, posiadają dobrze wyodrębnioną, okrągłą lub owalną głowę. Zarówno larwy jak i imagines są roślinożercami. Samice składają białe, kuliste lub owalne jaja do tkanek roślinnych, rzadziej do martwego drewna. Larwy żerują wewnątrz tkanek roślinnych, niektóre minują liście, żerują na roślinach lub przebywają w glebie, gdzie żerują na powierzchni korzeni. Przepoczwarczenie w miejscu żerowania lub w glebie. Rozwój trwa zwykle 1 rok. Stadium szkodliwe: imago, larwa lub obie postacie.

Jest to najliczniejsza rodzina chrząszczy, grupująca ponad 40 tys. gat., z czego ok. 800 występuje w Polsce.

Wiele gatunków może powodować poważne szkody w leśnictwie np. szeliniak sosnowiec - Hylobius abietis L., kluk czarny - Otiorhynchus niger F.