Obejmuje 2000 gatunków. Zasiedlają głównie strefy klimatu umiarkowanego. W środkowej Europie żyje ponad 100 gatunków. Zamieszkują piaszczyste i kamieniste brzegi rzek i strumieni. Rzadko latają, najczęściej pełzają po kamieniach i roślinach. Niektóre aktywne są dopiero po zmierzchu.
Rozwój z wyjątkiem jednego gatunku odbywa się w wodzie. Wielkość waha się od 3 do 50 mm , są to smukłe owady o trójkątnej głowie, długich czułkach i trapezowatym przedpleczu. Narządy gębowe typu gryzącego, u postaci dorosłych, niepobierających pokarmu, zredukowane. Przezroczyste skrzydła w stanie spoczynku są złożone wzdłużnie i sięgają za odwłok. U samców niektórych gatunków skrzydła są zredukowane. Czasem spotyka się w obrębie gatunku formy krótko(-) i długoskrzydłe.

Samice latają poszukując odpowiedniego miejsca do złożenia jaj. Skrzydła pierwszej i drugiej pary poruszają się niezależnie od siebie. Samice sklejają substancja kitową po kilkaset jaj, po czym zanurzają odwłok w wodzie, w której kit rozpuszcza się i jaja pojedynczo opadają na dno. Samica składa kilka tysięcy jaj. Samce giną wkrótce po kopulacji. Rozwój larwalny trwa nawet ponad dwa lata.

Należą do najstarszych grup owadów. Znane są od permu.
W Europie środkowej pospolita jest nieszczeta Nemura cinerea.